دولت الكترونیك، شهروند الكترونیك می‌خواهد

دولت الكترونیك،

«دولت الكترونیك محقق نمی‌شود، مگر درصورتی‌كه شهروند الكترونیك داشته باشیم.» این شعار سرآغاز طرحی است كه با هدف قرار دادن كوچك‌ترین رده سنی دانش‌آموزان به منظور تربیت شهروندان الكترونیك منجر به تأسیس اولین دبستان الكترونیكی كشور شده است. دبستان پیشتازان كامپیوتر ایران (پكا) در قالب طرحی با همین نام، روز چهارشنبه در منطقه 4آموزش و پرورش رسما افتتاح شد. پیش از این، با تولید محتوای الكترونیكی تعدادی از كتاب‌های درسی در مقاطع مختلف تحصیلی و همكاری با حدود 50 مدرسه در كشور، طرح پكا آغاز شده‌بود. استفاده از ICT در آموزش دروس در این مدارس به همراه آموزش مهارت‌های كامپیوتری به دانش‌آموزان از برنامه‌هایی است كه در این طرح مورد نظر قرار می‌گیرد.

 

 

«دولت الكترونیك محقق نمی‌شود، مگر درصورتی‌كه شهروند الكترونیك داشته باشیم.»



این شعار سرآغاز طرحی است كه با هدف قرار دادن كوچك‌ترین رده سنی دانش‌آموزان به منظور تربیت شهروندان الكترونیك منجر به تأسیس اولین دبستان الكترونیكی كشور شده است.

دبستان پیشتازان كامپیوتر ایران (پكا) در قالب طرحی با همین نام، روز چهارشنبه در منطقه 4آموزش و پرورش رسما افتتاح شد. پیش از این، با تولید محتوای الكترونیكی تعدادی از كتاب‌های درسی در مقاطع مختلف تحصیلی و همكاری با حدود 50 مدرسه در كشور، طرح پكا آغاز شده‌بود.

استفاده از ICT در آموزش دروس در این مدارس به همراه آموزش مهارت‌های كامپیوتری به دانش‌آموزان از برنامه‌هایی است كه در این طرح مورد نظر قرار می‌گیرد.

فناوری اطلاعات در هزاره سوم

هزاره سوم را هزاره مهارت‌ها نامیده‌اند.گفته می‌شود تا چند سال دیگر كسانی را بی‌سواد می‌گویند كه با كامپیوتر و زبان‌های بین‌المللی آشنایی نداشته باشند.

چنین تغییراتی باعث شده تا سامانه آموزشی هم در بسیاری از كشور‌ها متحول شود. استفاده از فناوری‌ها و ابزار نوین در آموزش، به كار‌گیری كامپیوتر و استفاده از شبكه اینترنت و دیگر فناوری‌های ارتباطی و اطلاعاتی از جمله این تحولات است.

این امر تا آنجا پیش رفته كه در كشور‌هایی چون آمریكا استفاده دانش‌آموزان از لپ‌تاپ در كلاس‌های درس پدیده‌ای عادی است و استفاده از ابزار‌های سنتی نوشتن كم‌كم به فراموشی سپرده می‌شود.

چندی پیش یك مدرسه‌ آمریكایی تمامی‌كاغذ و كتاب‌ها را كنار گذاشت و با این استدلال كه هر دانش آموز 500 دلار جهت خرید كتاب‌های خود هزینه می‌كند اما با 800 دلار صاحب یك لپ‌تاپ می‌شود كه جایگزین كتاب‌هایشان می‌شود و لابراتور‌های رایانه‌ای مدرسه نیز از كار حذف می‌شوند، لپ‌تاپ‌های دانش‌آموزان را جایگزین كتاب و دفتر‌های كاغذی كرد.

چنین تغییراتی نه تنها در كشورهای آمریكایی و اروپایی، بلكه در كشورهای آسیایی چون فیلیپین، مالزی، امارات و همچنین كشور‌های آفریقایی در شرف وقوع است.

تأسیس مدارس هوشمند در امارات و مالزی و دستور وزیر آموزش فیلیپین مبنی بر بررسی اینكه كدام یك از تجهیزات ICT در مدارس بازدهی بهتری دارند، در قالب برنامه آموزش فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در تمامی مدارس این كشور از 2سال پیش شاهدی بر این مدعاست.

توسعه‌ مدارس الكترونیك آفریقا (NEPAD) نیز در راستای همین رویكرد انجام می‌شود. در این طرح كه اولین مرحله آن در 20 كشور از جمله آفریقای‌جنوبی، موزامبیك، اتیوپی، موریتانی، اوگاندا، مالی و كامرون به اجرا در می‌آید، مجهز كردن تمامی ‌مدارس ابتدایی و راهنمایی آفریقا به رایانه، رادیو و تلویزیون، تلفن و فكس، دوربین‌های دیجیتال و ارتباط دهی آنها به اینترنت، در دستور كار قرار دارد.

اما در كشور ما با وجود تمام محدودیت‌های زیر‌ساختی، محروم بودن بسیاری از مدارس از سایت‌های كامپیوتری و همچنین عدم دسترسی بسیاری از دانش‌آموزان به اینترنت چه در مدرسه و چه در منازل، تجهیز مدارس به تعداد قابل قبولی رایانه و همچنین اتصال آن‌ها به شبكه اینترنت چند‌سالی است كه در دستور كار مسئولان آموزش و پرورش قرار گرفته است.

فتتاح چندین دبیرستان هوشمند در استان‌های تهران، كرمان، مازندران، لرستان و یزد را شاید بتوان جدی‌ترین حركتی دانست كه در راستای استفاده از فناوری اطلاعات در آموزش دانش‌آموزان در چند سال اخیر شكل گرفته است.

پیشتازان كامپیوتر در ایران

آموزش كامپیوتر به همراه آموزش به وسیله كامپیوتر هدفی است كه در پیش دبستان و دبستان پیشتازان كامپیوتر ایران (پكا) دنبال می‌شود.

لی معصومی‌ مدیر اجرایی این دبستان در این زمینه به همشهری می‌گوید: در بسیاری از مدارس آموزش كامپیوتر سلیقه‌ای است، اما مجتمع فنی تهران از سال 82 در قالب طرح پكا آموزش كامپیوتر و همچنین آموزش دروس با استفاده از كامپیوتر در مدارس را آغاز كرد.

به گفته مهندس معصومی در این طرح كه در بیش از 50 مدرسه در مقاطع مختلف تحصیلی اجرا شده است، محتوای بسیاری از دروس به صورت الكترونیكی درآمده و به صورت CD در اختیار دانش‌آموزان قرار گرفته است.

تجهیز سایت‌های كامپیوتری مدارس، ایجاد شبكه و استفاده از تجهیزات صوتی و تصویری و نرم‌افزار‌های آموزشی در تدریس برخی دروس از دیگر مواردی است كه در این طرح اجرا شده است.

تفكر مدیران برخی مدارس كه IT را امری لوكس تلقی می‌كنند از یك سو و عدم‌وجود پتانسیل و زیر‌ساخت‌های لازم در برخی مدارس دیگر موجب آن شد تا طرح پكا در مدارس بسیاری با استقبال مواجه نشود .

به این ترتیب 130 دانش‌آموز این مدرسه علاوه بر آموزش سرفصل‌های مصوب آموزش و پرورش، 2 جلسه در هفته را در سایت‌های كامپیوتر مدرسه می‌گذرانند تا از آموزش‌های لازم بهره‌مند شوند.

تدریس دروس به شیوه فعال، استفاده از نرم‌افزار‌های آموزشی، ویدئو پروژكتور و همچنین فیلمبرداری از تمام ساعات كلاس به منظور استفاده دانش‌آموزان از تدریس معلم در هر زمان دیگر از دیگر مزایای این مدرسه است.

مهندس قریشی، مدیر این مدرسه در این زمینه می‌گوید: ما محتوای الكترونیكی دروس و همچنین فیلم آموزش معلمان در كلاس‌ها را به شیوه‌هایی چون قرار دادن این موارد روی پرتال مدرسه روی شبكه اینترنت در اختیار دانش‌آموزان‌مان قرار می‌دهیم تا آموزش بچه‌ها محدود به ساعات مدرسه نشود.

به گفته وی برگزاری آزمون‌های آن‌لاین، امكان پی‌گیری پیشرفت دانش‌آموزان از سوی والدین به وسیله همین پرتال، استفاده از نرم‌افزار مدرسه مجازی به منظور آموزش بچه‌ها از دیگر امكانات این مدرسه است.

مسلما استفاده از چنین شیوه‌هایی در آموزش علاوه بر عمق بخشیدن به مسائل، جذابیت درس خواندن را برای كودكان دو چندان می‌كند.

اما باید دید در عمل دانش‌آموزان كلاس چهارم و پنجم دبستان كه سال‌های پیش با شیوه معمول درس خوانده‌اند و سال‌های بعد را نیز باید در مدارس عادی بگذرانند از این شیوه آموزش چه بهره‌ای می‌برند.

برای عقب نماندن از قافله جهانی و نهادینه كردن مفاهیمی چون تجارت الكترونیك، دولت الكترونیك، شهروند الكترونیك و در نهایت جامعه الكترونیك، تأسیس دبستان پیشتازان كامپیوتر ایران یك قدم مثبت است؛ اما این اولین قدم است و برای رسیدن به منزل مقصود گام‌های زیادی فاصله داریم.

www.ITpaper.ir