«IR»  دامنه‌هایی كه ملی نیستند!

 

ایتنا - مركز پژوهش‌های بنیادی چند سال پیش و در پی آزاد كردن دامنه‌های IR و عدم اطلاع‌رسانی درباره این موضوع، رانتی را برای برخی افراد خاص ایجاد كرد كه مطمئنا روزی قابل پیگیری خواهد بود.

برای خواندن ادامه این  مطلب جنجالی

 بر روی ادامه مطلب كلیك كنید

 

 

«IR»  دامنه‌هایی كه ملی نیستند!


علی مولوی molavi@gmail.com
بیش از
12 سال است كه مركز پژوهش‌های بنیادی ایران به عنوان تنها Registrar ایرانی، دامنه‌های مربوط به كشور ایران به پسوند (ir) را ثبت می‌كند
.
مدیران این مركز
 همیشه ادعا كرده‌اند كه این مركز اولین ارایه دهنده خدمات اینترنتی در ایران بوده است و اینترنت توسط این مركز وارد ایران شده است. هر چند در آن زمان و با توجه به غفلت شركت مخابرات ایران در زمینه گسترش فناوری اطلاعات، این ادعا چندان گزاف نیست، اما ارائه خدمات اینترنتی به تنهایی نشان‌دهنده قابلیت یك مركز برای در اختیار داشتن دامنه‌های ملی نیست!

اواخر سال 1384 و با تصویب اساسنامه سازمان تنظیم
 مقررات در هیئت وزیران، كنترل دامنه‌های اینترنتی در كنار سایر مجوزهای مخابراتی در حوزه اختیارات این سازمان قرار گرفت. اختیاری كه تاكنون از آن استفاده نشده است و به نظر نمی‌رسد با توجه به مشغولیت‌های سازمان به اموری مانند دقیقه‌ای یا ثانیه‌ای شدن تعرفه‌های اپراتور دوم، مجالی برای رسیدگی به آن باقی مانده باشد!

با
 تمام این مسائل مركز پژوهش‌های بنیادی با اقتدار كامل، كنترل دامنه‌های ملی را در دست گرفته و دامنه‌ها را با قوانین خودش ثبت، انتقال و تمدید می‌كند.
مشتری ثبت
 كننده دامنه برای هر سال ثبت می‌بایست مبلغی بین 5 تا 12 هزار تومان به این مركز یا نمایندگان فروش آنها پرداخت كند و در ازای پرداخت این هزینه انتظار هیچگونه پشتیبانی فنی را نباید داشته باشد.
تلفن‌های مركز تنها از ساعت 10 تا 12 ظهر
 پاسخگوی مشتری خواهند بود( هرچند تلاش نگارنده در طول هفته برای تماس با این شماره‌ها در ساعت‌های اعلام شده به دلیل شلوغی خطوط ناممكن شد!)

در طراحی
 جدید سایت، قسمت پشتیبانی آنلاین در نظر گرفته شده است( آن هم تنها در ساعت 10 تا 12 ظهر)، اما اگر سوال فنی داشته باشید یا مشكلی برای شما پیش آمده باشد، مطمئنا پشتیبان محترم سایت شما را بدون پاسخ از گفت‌وگوی زنده اخراج خواهد كرد!
بهتر
 است بگذریم از مشكلات مربوط به تنظیمات DNS های دامنه‌ها در این مركز كه تقریبا تمامی دست‌اندركاران این بخش بدان آشنا هستند!

جالب اینجاست كه بدانید برای
 ثبت دامنه‌های «com» یا «net» در حال حاضر سالانه مبلغی حدود 7 تا 10 هزار تومان پرداخت می‌كنیم و حتی ارزان‌ترین شركت ارایه دهنده این خدمات( شركت چینی onlinenic با قیمت 5/6 تا 8 دلار ) پشتیبانی تلفنی‌، Ticket base و آنلاین را در اختیار شما قرار می‌دهند!
نكته جالب‌تر اینجاست كه این شركت‌ها به ازای ثبت هر دامنه
.com یا .net مبلغ 6 دلار به شركت verisign پرداخت می‌كنند و تنها 5/0 تا 2 دلار از این هزینه متعلق به شركت‌های registrar می‌باشد!

سایت اینترنتی مركز ثبت
 دامنه‌های ملی ایران تا پیش از 10 شهریور ماه سال جاری، در ابتدایی‌ترین وضعیت ممكن بود.
وضعیت
control panel دامنه‌های ملی نیز دست كمی از طراحی آن نداشت. اما سایت مركز در روز 10 شهریور ماه سال جاری تغییر پیدا كرد و حتی امكان مدیریت دامنه‌های ثبت شده امكان‌پذیر نبود و كلیه كاربران می‌بایست اقدام به دریافت handlerجدید می‌كردند!
‌از این گذشته دریافت
handlerجدید نیازمند در اختیار داشتن كد ملی اشخاص بود كه در روزهای اول باعث دردسر كاربران در مدیریت دامنه‌های خود شد!

نكته دیگر اینكه با توجه به اهمیتی كه كد ملی در آینده خواهد داشت،
 دریافت این اطلاعات از سوی مركز فیزیك نظری قانونی نیست! چرا كه در آینده امكان سوءاستفاده از این اطلاعات دور از ذهن نخواهد بود. دریافت این اطلاعات شخصی از طرف هیچ یك از registrar های بین‌المللی و كشوری در هیچ جای دنیا سابقه نداشته است! شاید دست و پا گیرترین قوانین ثبت دامنه مربوط به دامنه‌های .ca باشد كه حتی در این مورد نیز تنها اعلام یك آدرس معتبر كافی است.
حال چرا چنین اطلاعاتی می‌بایست در
 اختیار این بنیاد قرار گیرد موضوعی است كه پاسخ منطقی برای آن یافت نمی‌شود.

اما نكات جالبی نیز در سایت جدید و قدیم وجود دارد
.
به نظر
 می‌رسد علیرغم اینكه این سایت قرار است دامنه‌های ملی ایران را ثبت كند، اما گردانندگان آن علاقه‌ای به زبان ملی ایرانی ندارند و ترجیح می‌دهند قوانین و مقررات ثبت دامنه را به زبان انگلیسی بر روی سایت خود قرار دهند! و جالب‌تر آنکه بازدید کنندگان با مراجعه به بخش FAQ این سایت متوجه می‌شوند كه نه تنها بخش فارسی سایت كامل نیست بلکه مدیران این مركز برای بسیاری از سوالاتی كه خود طرح كرده‌اند جوابی ندارند.

حال اگر سوالاتی از این قبیل مطرح شود که «محدودیت‌های شکلی یک
 دامنه چیست؟ چگونه یک دامنه به ثبت برسانیم؟ چگونه پرداخت کنیم؟» باید بدانیم پاسخی نخواهیم داشت! چرا كه طراحان سایت فرصت تكمیل این قسمت را نداشته‌اند.
جالب
 اینجاست كه حتی درباره شرایط reseller شدن و شرایط پرداخت و تخفیف‌های در نظر گرفته شده برای Reseller ها نیز اطلاعاتی در سایت قدیم و جدید وجود ندارد.

این نوع
 پنهانكاری و عدم ارایه اطلاعات باعث برخی شایعه‌ها شده است كه بررسی آنها نیاز به كمك نهادهای نظارتی خواهد داشت.
هر چند مركز پژوهش‌های بنیادی چند سال پیش و در
 پی آزاد كردن دامنه‌های .ir و عدم اطلاع‌رسانی درباره این موضوع، رانتی را برای برخی افراد خاص ایجاد كرد كه مطمئنا روزی قابل پیگیری خواهد بود.

ذكر این
 نكته حایز اهمیت است كه حتی در بخش انگلیسی نیز كاستی‌های فراوانی دیده می‌شود.
برای مثال شرایط اشخاص حقیقی یا حقوقی برای ثبت دامنه‌های
.ir بیان نشده است و این موضوع باعث دردسر فراوان ارایه دهندگان خدمات میزبانی شده است.

در
 حال حاضر بسیاری از سایت‌های ایرانی از كنترل پنل با نام تجاری Cpanel استفاده می‌كنند. در چند ماه اخیر شركت Cpanel خدمات به برخی از سایت‌های ایرانی دارای دامنه‌های .ir را به بهانه استفاده دولت ایران از پسوند .ir ، محدود كرد.
جالب
 اینجاست كه در تمامی سایت nic.ir شرایط ثبت این دامنه‌ها موجود نبود تا این اطلاعات در اختیار شركت Cpanel قرار گیرد تا شاید به نحوی بتوان امكان استفاده از این خدمات این شركت را به نحوی در اختیار كاربران ایرانی قرار داد!

مركز پژوهش‌های
 بنیادی دامنه‌های ملی ایران را ثبت می‌كند اما سوال اینجاست كه اگر واقعا این دامنه‌ها ملی هستند؟ پس چرا تنها در اختیار این مركز قرار دارند؟
درآمد ناشی از
 ثبت دامنه‌های ملی در اختیار چه كسانی است؟‌ مگر نه این است كه تمامی منابع ملی كشور متعلق به تمام مردم است و اگر از آنها سودی حاصل می‌شود این سود در اختیار دولت به عنوان امین بیت‌المال قرار می‌گیرد؟

آیا مركز پژوهش‌های بنیادی یك
 مركز دولتی است؟‌ چرا كه در صورتی كه این بنیاد زیرمجموعه دولت بود می‌بایست تعرفه خدمات آن توسط شورای اقتصاد ابلاغ شود كه در باره هزینه خدمات ثبت دامنه .ir به نظر می‌رسد مدیران این مركز راسا تعرفه‌های مورد نظر را تصویب و ابلاغ كرده‌اند!
جالب‌تر اینجاست كه به گفته یكی از
reseller های nic ، این مركز حتی حاضر به صدور صورتحساب برای این شركت‌ها نبوده است! در صورت صحت این موضوع، حتی به خصوصی بودن این بنیاد نیز می‌بایست شك كرد!

آیا ایجاد اولین
ISP در ایران این اختیار را به این مركز داده است تا منابع ملی كشور را در اختیار داشته باشد؟ به خاطر داشته باشیم كه در تاریخ ایران از این نوع «اولین»ها زیاد بوده‌اند، اما هیچ یك اختیاراتی تا این حد نداشته‌اند.
برای مثال اولین شبكه تلویزیونی ایران در
 آبادان و محل فعلی شبكه دوم صدا و سیما توسط یكی از سرمایه‌داران ایرانی در سال 1335 تاسیس شد، اما پس از 13 سال دولت وقت با وجود حمایت‌های مختلفی كه از سوی لابی‌های متفاوت از این شخص می‌شد، تمامی امكانات و تجهیزات و حتی ساختمان این ایستگاه را با كمك نیروی انتظامی به نفع ملت ضبط كرد ! حال چه اصراری است كه دامنه‌های ملی در اختیار مركزی قرار داشته باشد كه وظیفه‌ای غیر از بحث فناوری اطلاعات در آن تعریف شده است، سوالی است كه بهتر است توسط سازمان تنظیم مقررات پاسخ داده شود.

شاید اقدام مركز پژوهش‌های بنیادی در ایجاد اولین
ISP‌در ایران قابل تقدیر باشد، اما تا چه زمانی می‌بایست مردم و بیت‌المال هزینه ایجاد اولین ISP را پرداخت كنند؟
درحال حاضر سازمان‌ها و شركت‌هایی در زمینه فناوری اطلاعات در
 ایران وجود دارند كه از نظر میزان خدمات ارایه شده و سرمایه‌گذاری انجام شده و همچنین توانایی فنی در زمینه فناوری اطلاعات به مراتب شایسته‌تر از مركز پژوهش‌های بنیادی هستند و سرویس‌هایی در حد كیفیت مطلوب به مشتریان خود ارایه می‌كنند.

شاید منطقی‌تر باشد كه همانند سایر كشورها كنترل دامنه‌های ملی به
 یكی از نهادهای حكومتی فناوری اطلاعات سپرده شود و یا اینكه ارایه این خدمات در دوره‌های 5 ساله به شركت‌های خصوصی واگذار شود، نه اینكه بدون وضعیت مشخص در اختیار بنیادی نامربوط باشد!

نوشتن چنین مطالبی شاید بی‌دلیل باشد، قریب به اتفاق
 ثبت كننده‌های دامنه بر عدم ارایه خدمات مناسب فنی و تجاری توسط مركز پژوهش‌های بنیادی اتفاق نظر دارند، اما این انتقادات راه به جایی نخواهد برد!
هیچ یك از
 نهادهای نظارتی از سازمان تنظیم مقررات تا سازمان بازرسی كل كشور و حتی نمایندگان مجلس توجهی به این وضعیت ندارند! اما امیدوارم تمامی مشتریان این شركت مانند مشتریان فعلی باشند و هوس شكایت به سازمانی مانند ICANN را نكنند، چرا كه با این وضع خدمات دهی، پروانه تنها Registrar ایرانی از سوی ICANN ملغی خواهد شد!

به بهبود كیفیت خدمات مركز پژوهش‌های بنیا